น้ำออกจากคูลลิ่งทาวเวอร์ไม่เย็น? เช็ก 7 จุดก่อนซ่อมใหญ่

เมื่อน้ำออกจากหอผึ่งเย็น (Cooling Tower หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า คูลลิ่งทาวเวอร์) ร้อนกว่าที่ควร หลายคนอาจรีบสรุปว่าชิ้นส่วนใดชิ้นส่วนหนึ่งเสียหรือต้องโอเวอร์ฮอล (Overhaul) ทันที แต่คำว่า “คูลลิ่งทาวเวอร์ไม่เย็น” เป็นเพียงอาการ ยังไม่ใช่สาเหตุ ปัญหาอาจมาจากสภาพอากาศหรือภาระความร้อนที่เปลี่ยนไป น้ำกระจายไม่ทั่ว ปริมาณลมไม่พอ แผงกระจายน้ำเสื่อมสภาพ หรือแม้แต่ค่าที่วัดได้ไม่ตรงกับสภาพจริง

การตรวจสอบอย่างเป็นขั้นตอนช่วยให้ทีมซ่อมบำรุงแยกได้ว่าเป็นปัญหาจากสภาวะการเดินระบบหรือความเสียหายของอุปกรณ์ และควรแก้ด้วยการทำความสะอาด ปรับตั้ง เปลี่ยนอะไหล่ หรือทดสอบสมรรถนะอย่างเป็นทางการ

ก่อนอื่น ต้องนิยามให้ได้ว่า “ไม่เย็น” คืออะไร

อย่าดูเฉพาะอุณหภูมิน้ำเย็นขาออกเทียบกับค่าเป้าหมาย ควรบันทึกข้อมูลต่อไปนี้ในเวลาเดียวกัน:

• อุณหภูมิน้ำร้อนขาเข้าและน้ำเย็นขาออก
• อุณหภูมิกระเปาะเปียกของอากาศขาเข้า (Entering-air Wet-bulb Temperature)
• อัตราการไหลของน้ำหมุนเวียน
• สถานะการทำงานและกำลังไฟฟ้าของพัดลม หากมีข้อมูล
• จำนวนเซลล์ที่กำลังเดินเครื่อง
• ภาระของกระบวนการผลิตในขณะนั้น

ค่า Approach คือผลต่างระหว่างอุณหภูมิน้ำเย็นขาออกกับอุณหภูมิกระเปาะเปียกของอากาศขาเข้า ค่านี้มักมีประโยชน์กว่าอุณหภูมิน้ำเย็นเพียงค่าเดียว เพราะหอผึ่งเย็นไม่สามารถผลิตน้ำที่อุณหภูมิเท่ากันได้ในทุกสภาพอากาศ

นำค่าที่วัดได้ไปเทียบกับจุดออกแบบของหอ และข้อมูลย้อนหลังที่เชื่อถือได้ภายใต้ภาระงานและสภาพอากาศใกล้เคียงกัน อุณหภูมิเพียงค่าเดียวไม่สามารถบอกได้ว่าตัวหอสูญเสียสมรรถนะแล้วหรือไม่

1. อุณหภูมิกระเปาะเปียกหรือภาระความร้อนเปลี่ยนไปหรือไม่?

อากาศขาเข้าที่ร้อนและชื้นขึ้นจะทำให้อุณหภูมิน้ำที่หอทำได้สูงขึ้น ภาระความร้อนจากกระบวนการผลิตที่เพิ่มขึ้นก็ทำให้อุณหภูมิน้ำทั้งขาเข้าและขาออกสูงขึ้นได้ แม้อุปกรณ์ภายในหอจะยังทำงานปกติ

หากปัญหาเกิดเฉพาะช่วงที่อากาศร้อนหรือชื้นที่สุด หรือเกิดหลังจากเพิ่มกำลังการผลิต ควรยืนยันสภาวะการเดินระบบปัจจุบันก่อนเปิดตรวจภายในหอ เพื่อไม่ให้ความเปลี่ยนแปลงตามปกติของโหลดหรือสภาพอากาศถูกเข้าใจผิดว่าเป็นความเสียหายของอุปกรณ์

2. อัตราการไหลจริงใกล้เคียงกับค่าออกแบบหรือไม่?

น้ำมากขึ้นไม่ได้แปลว่าจะเย็นขึ้นเสมอ หากหอรับน้ำมากกว่าค่าออกแบบ แผงกระจายน้ำแต่ละส่วนต้องรับภาระน้ำสูงขึ้นและอุณหภูมิน้ำขาออกอาจสูงตามไปด้วย ในทางกลับกัน อัตราการไหลที่ต่ำเกินไปอาจทำให้น้ำกระจายไม่ทั่วและเกิดพื้นที่แห้ง

ตรวจค่าอัตราการไหลจริง การจัดชุดปั๊ม ตำแหน่งวาล์ว และจำนวนเซลล์ที่เดินเครื่อง อย่าอาศัยเพียงข้อมูลบนป้ายปั๊มหรือดูตำแหน่งวาล์วด้วยสายตา

3. น้ำกระจายทั่วแผง Fill หรือไม่?

หัวฉีดน้ำ (Nozzle) ที่อุดตันหรือชำรุด แรงดันหัวฉีดไม่ถูกต้อง และปัญหาในท่อกระจายน้ำ อาจทำให้บางบริเวณรับน้ำมากเกินไป ขณะที่บางบริเวณแห้ง ส่งผลให้พื้นที่สัมผัสระหว่างน้ำกับอากาศลดลง

ภายใต้มาตรการความปลอดภัยของหน้างานที่เหมาะสม ให้ตรวจรูปแบบการฉีดน้ำและสังเกตสิ่งต่อไปนี้:

• บริเวณแห้งหรือช่องว่างที่น้ำไปไม่ถึง
• หัวฉีดที่น้ำไหลอ่อน รูปแบบการฉีดผิดปกติ หรือไม่มีน้ำออก
• น้ำล้นหรือระดับน้ำผิดปกติในอ่างกระจายน้ำ
• เศษวัสดุหรือตะกรันภายในหัวฉีดและท่อย่อย

การทำความสะอาดหรือแก้ไขระบบกระจายน้ำอาจทำให้สมรรถนะกลับคืนมาได้โดยยังไม่ต้องเปลี่ยนแผงกระจายน้ำ (Fill)

4. แผงกระจายน้ำอุดตัน มีตะกรัน หย่อนตัว หรือยุบตัวหรือไม่?

แผงกระจายน้ำเป็นพื้นที่ที่น้ำและอากาศสัมผัสกันเพื่อถ่ายเทความร้อน ตะกรัน ไบโอฟิล์ม เศษวัสดุ การเสียรูป และการยุบตัวของแผง ล้วนลดพื้นที่ใช้งานจริงหรือขวางทางลมได้

ควรตรวจหลายตำแหน่ง ไม่ใช่ตัดสินสภาพทั้งหอจากขอบด้านเดียวที่เข้าถึงง่าย บันทึกทั้งชนิดและขอบเขตของความเสียหาย เพราะคราบบาง ๆ บนผิว การอุดตันเป็นบริเวณกว้าง และแผงยุบตัว ต้องใช้วิธีแก้ต่างกัน คำว่า “Fill สกปรก” เพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอสำหรับกำหนดงานเปลี่ยน

5. พัดลมและระบบขับเคลื่อนสร้างปริมาณลมได้ตามต้องการหรือไม่?

พัดลมอาจกำลังหมุน แต่ปริมาณลมผ่านหอยังต่ำกว่าที่ควร ตรวจสภาพและการทำงานของใบพัด มอเตอร์ ชุดเกียร์ (Gearbox) เพลาขับหรือระบบสายพาน และตลับลูกปืน ตามรูปแบบของหอแต่ละแห่ง

สัญญาณเตือน ได้แก่ การสั่นหรือเสียงผิดปกติ ใบพัดชำรุด มุมใบพัดไม่เท่ากัน น้ำมันรั่ว สายพานลื่น หรือพัดลมหมุนผิดทิศหลังงานไฟฟ้า การตรวจอุปกรณ์หมุนทุกครั้งต้องปฏิบัติตามขั้นตอนตัดแยกพลังงานและล็อกเครื่องของโรงงาน

6. อากาศเข้าและออกจากหอได้สะดวกหรือไม่?

วัสดุที่นำมาวางใกล้หอ ผ้าใบชั่วคราว ผนังที่สร้างเพิ่ม สิ่งปลูกสร้าง ต้นไม้ หรือเศษวัสดุสะสม อาจปิดกั้นช่องลมเข้า นอกจากนี้ อากาศร้อนชื้นที่ระบายออกจากหออาจไหลย้อนกลับเข้าช่องลมได้ หากสภาพพื้นที่รอบหอหรือทิศทางลมไม่เหมาะสม

เดินตรวจรอบหอขณะทำงานและดูช่องลมเข้าทุกด้าน อย่าลืมตรวจเหนือหอควบคู่กับพื้นที่ด้านข้าง ต่อให้อุปกรณ์ภายในสะอาด ก็ไม่สามารถชดเชยช่องลมที่ถูกปิดกั้นหรือการดูดอากาศร้อนกลับเข้าหอซ้ำ ๆ ได้

7. ข้อมูลที่วัดได้น่าเชื่อถือหรือไม่?

ก่อนอนุมัติงานซ่อมใหญ่ ควรยืนยันว่าเครื่องมือ จุดวัด และช่วงเวลาที่เก็บข้อมูลเหมาะสม เซนเซอร์อุณหภูมิที่โดนแสงแดดโดยตรง จุ่มไม่ถูกต้อง หรือติดตั้งในตำแหน่งที่ไม่เป็นตัวแทนของระบบ อาจทำให้วิเคราะห์ผิดทาง ส่วนอัตราการไหลที่คำนวณจากกราฟปั๊มเพียงอย่างเดียวอาจไม่ตรงกับสภาพระบบจริง

วัดค่าที่น่าสงสัยซ้ำด้วยเครื่องมือที่ผ่านการสอบเทียบ และเก็บข้อมูลในช่วงที่ระบบทำงานคงที่ ข้อมูลที่ดีจะเปลี่ยนคำบอกเล่าว่า “น้ำรู้สึกร้อนขึ้น” ให้เป็นปัญหาที่เปรียบเทียบได้ วินิจฉัยได้ และตรวจยืนยันผลหลังแก้ไขได้

ควรตรวจด้วยสายตาหรือทดสอบสมรรถนะ?

การตรวจสอบด้วยสายตาตอบคำถามว่า มองเห็นสภาพทางกายภาพอะไรบ้าง เช่น หัวฉีดอุดตัน แผงกระจายน้ำชำรุด การกัดกร่อน จุดรั่ว หรือการสึกหรอของอุปกรณ์กล ส่วนการทดสอบสมรรถนะ (Performance Test) ตอบว่า หอทั้งระบบทำงานได้ดีเพียงใดเมื่อเทียบกับค่าออกแบบ โดยวัดอัตราการไหล อุณหภูมิน้ำ อุณหภูมิกระเปาะเปียก และกำลังพัดลมเพื่อนำไปวิเคราะห์

เริ่มจากการตรวจด้วยสายตาเพื่อค้นหาความเสียหายที่เห็นได้ชัด และพิจารณาทดสอบสมรรถนะเมื่อ:

• ตรวจสอบเบื้องต้นแล้วยังไม่พบสาเหตุ
• อุปกรณ์กลดูปกติ แต่หอทำอุณหภูมิไม่ได้ตามภาระที่ต้องการ
• ต้องการผลก่อนและหลังงานซ่อมบำรุงหรือเปลี่ยนแผงกระจายน้ำ
• โรงงานต้องการข้อมูลวัดจริงเพื่อจัดลำดับงานซ่อมหรืองานปรับปรุง

Synergy Services ให้บริการตรวจสอบและทดสอบสมรรถนะหอผึ่งเย็นในประเทศไทย ข้อมูลที่ช่วยให้การปรึกษาครั้งแรกตรงประเด็น ได้แก่ ข้อมูลออกแบบของหอ ค่าการเดินระบบล่าสุด ภาพระบบกระจายน้ำและแผง Fill รวมถึงรายละเอียดว่าปัญหาอุณหภูมิเกิดขึ้นในช่วงใด